مدیر خدمات پرستاری و مامایی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز با تأکید بر نقش پرستاران در حفظ سلامت و کرامت بیماران، گفت: پرستاری فقط به درمان و مراقبت جسمی محدود نمی‌شود؛ همدلی، اخلاق حرفهای، حمایت روحی و آمادگی برای خدمت‌رسانی در بحران‌ها نیز بخش جدایی‌ناپذیر این حرفه است.
به گزارش روابط عمومی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز، شیرین چنگیزی، مدیر خدمات پرستاری و مامایی این مجموعه، هم‌زمان با هفته بزرگداشت مقام پرستار و میلاد حضرت زینب کبری (س)، ضمن تبریک این مناسبت و قدردانی از تلاش‌های شبانه‌روزی پرستاران، به تشریح ابعاد انسانی و تخصصی این حرفه، اهمیت تکریم بیماران، دشواری‌های شغلی و خانوادگی پرستاران، چالش کمبود نیروی انسانی و اقدامات انجام‌شده برای افزایش آمادگی مجموعه درمانی در شرایط بحرانی پرداخت.
چنگیزی با اشاره به تلاش پرستاران در بحران‌های یک سال گذشته اظهار کرد: پرستاران در تمام این شرایط، با تمام توان، انرژی و احساس مسئولیت پای کار بوده‌اند و تلاش کرده‌اند خدمات موردنیاز بیماران را با جدیت و تعهد ارائه دهند. این حضور مسئولانه نشان می‌دهد که پرستاری، علاوه بر دانش و مهارت تخصصی، به صبوری، همدلی و آمادگی برای خدمت در شرایط دشوار نیاز دارد.
وی با بیان اینکه شعار امسال هفته پرستار «یک ایران پرستار» بیانگر نقش ارزشمند جامعه پرستاری در حفظ سلامت مردم و ارتقای کیفیت زندگی در سراسر ایران است گفت: این شعار پیوند ناگسستنی پرستاران با مردم و رسالت انسانی آنان در مراقبت از بیماران و گسترش امید و آرامش را بادآور می‌شود. این شعار همچنین بر ضرورت همبستگی ملی، تکریم جایگاه حرفهای پرستاران و حمایت از آنان به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام سلامت تاکید دارد؛ چرا که سلامت جامعه بدون حضور پرستاران توانمند و متعهد تحقق نخواهد یافت.
مدیر خدمات پرستاری و مامایی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز ادامه داد: پرستاران علاوه بر مراقبت‌های تخصصی در آموزش بیمار، حمایت روحی از او و حفظ کرامت انسانی نیز نقش دارند. سلامت مردم بخشی از سرمایه ملی است و پرستاران از حافظان این سرمایه ارزشمند به شمار می‌روند. امیدواریم هفته پرستار تنها به قدردانی نمادین محدود نشود و فرصتی برای شناخت بیشتر ارزش واقعی این حرفه و مسئولیت‌های آن باشد.
اخلاق حرفهای؛ بخش جدایی‌ناپذیر مراقبت
چنگیزی با تأکید بر اهمیت اخلاق در حرفه پرستاری گفت: اخلاق خوب، ویترین پرستار است. دانش علمی و مهارت‌های تخصصی برای ارائه خدمات ضروری‌اند، اما رفتار حرفهای، احترام به بیمار، گفت‌وگو، گوش دادن به نگرانی‌های او، حفظ آرامش و توجه به احساسات بیمار نیز در کیفیت مراقبت و شکل‌گیری اعتماد نقش تعیین‌کننده دارند.
وی افزود: پشت هر پرونده پزشکی، انسانی با احساسات، نگرانی‌ها و امیدهای خود قرار دارد و خانواده‌ای نیز چشم‌انتظار بهبود اوست؛ بنابراین، بیمار نباید فردی نیازمند درمان دیده شود، بلکه باید به‌عنوان انسانی شایسته احترام، محبت و کرامت مورد توجه قرار گیرد.
مدیر خدمات پرستاری و مامایی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز با اشاره به اینکه طرح تکریم بیمار از گذشته در مجموعه صنعت نفت مورد توجه بوده است، اظهار کرد: من نیز به تکریم بیمار اعتقاد قلبی دارم و معتقدم ارتقای این فرهنگ و افزایش رضایتمندی بیماران باید همواره در مسیر ارائه خدمات دنبال شود.
چنگیزی پرستاری را ترکیبی از دانش، مهارت، مسئولیت‌پذیری، همدلی و انسان‌دوستی دانست و تصریح کرد: رعایت حقوق بیمار، حفظ حریم خصوصی و توجه به شأن انسانی او از اصول اساسی این حرفه است. بیمار باید احساس کند که دیده و شنیده می‌شود، نگرانی‌هایش اهمیت دارد و در تمام مراحل مراقبت به شخصیت و ارزش‌های انسانی او احترام گذاشته می‌شود.
وی با اشاره به مفهوم ایثار در پرستاری افزود: پرستار گاهی با وجود خستگی، فشار کاری و مسائل شخصی تلاش می‌کند مراقبت از بیمار را با دقت و آرامش ادامه دهد، البته ایثار به معنای نادیده گرفتن حقوق و سلامت خود پرستار نیست، بلکه بیانگر تعهد حرفهای و احساس مسئولیت در برابر انسانی است که به مراقبت نیاز دارد.
چنگیزی ادامه داد: گاهی یک لبخند، چند لحظه همراهی، گرفتن دست بیمار یا چند دقیقه گوش دادن به حرفهای او می‌تواند بخشی ارزشمند از مراقبت باشد و در کاهش اضطراب و ایجاد احساس امنیت در بیمار تأثیر بگذارد در این حرفه، تنها وضعیت جسمی بیمار اهمیت ندارد؛ آرامش روانی، احساس امنیت و حفظ کرامت انسانی نیز باید مورد توجه باشد.
اعتماد بیمار، حاصل رفتار حرفهای و احترام متقابل
مدیر خدمات پرستاری و مامایی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز با تأکید بر اهمیت ارتباط مؤثر با بیماران و همراهان آنان اظهار کرد: برخورد محترمانه و احترام متقابل، اعتماد بیمار را تقویت می‌کند. زمانی که بیمار اطمینان داشته باشد اقدامات درمانی به‌درستی انجام می‌شود، وضعیت او پیگیری می‌شود و نگرانی‌هایش مورد توجه قرار می‌گیرد با اعتماد بیشتری مسیر درمان را دنبال خواهد کرد.
وی ابراز امیدواری کرد که با ارتقای دانش و مهارت‌های حرفهای، تقویت اخلاق، صبوری و همدلی و رعایت حقوق بیماران، اعتماد عمومی به جامعه پرستاری و نظام درمان بیش از پیش افزایش یابد.
چنگیزی با اشاره به دشواری هماهنگ کردن مسئولیت‌های حرفهای پرستاران با زندگی شخصی و خانوادگی گفت: شیفت‌های شب، فعالیت در روزهای تعطیل، ساعات کاری فشرده و مواجهه مستمر با درد و رنج بیماران، از جمله دشواری‌های این حرفه است. برنامه‌ریزی، مدیریت زمان و حمایت خانواده می‌تواند در مدیریت بخشی از این فشارها مؤثر باشد.
وی با قدردانی از خانواده‌های پرستاران افزود: خانواده‌ها با درک شرایط کاری و همراهی خود، پشتوانه مهمی برای پرستاران هستند. گاهی ممکن است پرستاری در شب عید یا مناسبت‌های خاص، به‌جای حضور در کنار خانواده، در محل کار و در کنار بیمار باشد. حتی ممکن است پس از یک شیفت سنگین به خانه بازگردد و با بیماری فرزند خود روبه‌رو شود؛ در چنین شرایطی، گاهی فرزند را به اعضای خانواده می‌سپارد و دوباره برای انجام وظیفه به محل کار بازمی‌گردد.
مدیر خدمات پرستاری و مامایی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز تأکید کرد: حمایت خانواده بسیار ارزشمند است و باید تا حد امکان، فرهنگ درک شرایط کاری پرستاران و همکاری با آنان تقویت شود تا کارکنان با رضایت، آرامش، انگیزه و علاقه بیشتری در محیط کار حضور داشته باشند.
وی مشاهده بهبودی بیماران را از مهم‌ترین عوامل انگیزه‌بخش برای پرستاران دانست و گفت: زمانی که بیماری با وضعیت نامناسب وارد بیمارستان می‌شود و پس از مدتی با شرایط بهتر و لبخند از بیمارستان خارج می‌شود، خستگی از تن پرستار بیرون می‌رود. دیدن نتیجه تلاش‌ها و احساس تأثیرگذاری در روند بهبودی بیمار، از ارزشمندترین لحظات این حرفه است.
چنگیزی افزود: در کنار این انگیزه، پرستار باید احساس کند که مورد حمایت، احترام و توجه قرار دارد. خستگی و فشار کاری مداوم، در صورت نبود حمایت مناسب، می‌تواند توان و انگیزه فرد را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین، توجه به شرایط کاری و نیازهای پرستاران بخشی از الزامات حفظ کیفیت خدمات است.
کمبود نیروی انسانی؛ چالشی برای استمرار خدمات
مدیر خدمات پرستاری و مامایی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز، کمبود نیروی انسانی را از جمله چالش‌های حوزه پرستاری عنوان کرد و گفت: در برخی شرایط، به دلیل محدودیت نیرو، ناچار می‌شویم شیفت‌های اضافه را به همکاران واگذار کنیم؛ درحالی‌که انجام این شیفت‌ها برای همه افراد و در تمام شرایط امکان‌پذیر نیست. تلاش می‌کنیم با هماهنگی و جلب رضایت همکاران، نیازهای کاری را مدیریت کنیم.
وی ادامه داد: تأمین نیروی انسانی متناسب با نیاز واقعی بخش‌ها و بیماران، علاوه بر کمک به استمرار خدمات، امکان حمایت بهتر از همکارانی را فراهم می‌کند که به هر دلیل نیازمند پشتیبانی هستند. هر اندازه بتوانیم فشار ناشی از کمبود نیرو را کاهش دهیم، زمینه مناسب‌تری برای انجام وظایف حرفهای و حفظ کیفیت مراقبت فراهم خواهد شد.
چنگیزی با تأکید بر ضرورت توجه هم‌زمان به حمایت از کارکنان و کیفیت خدمات تصریح کرد: حمایت از پرستاران باید همراه با توجه به مسئولیت حرفهای آنان باشد. فراهم کردن شرایط کاری مناسب‌تر و کاهش فشار ناشی از کمبود نیرو می‌تواند به افزایش انگیزه کارکنان و ارتقای کیفیت مراقبت از بیماران کمک کند. حمایت از امنیت شغلی و پیشگیری از فرسودگی حرفهای نیروی پرستاری را شاداب می‌کند.
آمادگی پرستاری برای مدیریت بحران و پذیرش مصدومان
چنگیزی در تشریح اقدامات انجام‌شده برای آمادگی در شرایط بحرانی اظهار کرد: در شرایطی که احتمال وقوع حادثه یا ورود تعداد زیادی مصدوم وجود دارد، واحد پرستاری از بخش‌هایی است که باید برای افزایش آمادگی و پاسخ‌گویی مؤثر، اقدامات لازم را از پیش برنامه‌ریزی کند.
وی افزود: در همین راستا، تخلیه بخش جراحی زنان و بخش مراقبت‌های ویژه شماره ۲ (ICU2) برای اختصاص ظرفیت به مصدومان احتمالی در دستور کار قرار گرفت تا امکان پذیرش سریع‌تر بیماران در شرایط اضطراری فراهم شود. همچنین آماده‌سازی اورژانس از نظر نیروی انسانی، فضای موردنیاز و امکانات، از محورهای مهم برنامه‌ریزی برای مواجهه با شرایط بحرانی بوده است.
چنگیزی دانش و پژوهش را نیز از پایه‌های مهم این حرفه برشمرد و اظهار کرد: پرستار برای ارائه مراقبت صحیح باید از دانش علمی و مهارت کافی برخوردار باشد و بتواند آموخته‌های خود را در کنار تجربه و شناخت نیازهای بیمار به کار بگیرد. از سوی دیگر، پژوهش مبتنی بر شواهد علمی می‌تواند به شناسایی مشکلات محیط کار، یافتن راهکارهای مناسب و ارتقای کیفیت مراقبت کمک کند.
وی افزود: پرستاران به دلیل حضور مستمر در محیط‌های درمانی و ارتباط مستقیم با بیماران، با مسائل و نیازهای واقعی آشنا هستند و می‌توانند موضوعات ارزشمندی برای پژوهش شناسایی کنند؛ البته فراهم بودن زمان و فرصت لازم برای فعالیت‌های علمی و پژوهشی نیز اهمیت دارد.
چنگیزی با تأکید بر جایگاه خدمت در این حرفه گفت: خدمت پرستاری باید صادقانه، دلسوزانه و مسئولانه باشد و نیازهای بیمار و جامعه را در کانون توجه قرار دهد. رعایت حقوق بیمار، حفظ کرامت انسانی و تلاش برای ارائه مراقبت باکیفیت، از الزامات این خدمت است.
وی همچنین خانواده را یکی از پشتوانه‌های اصلی پرستاران دانست و اظهار کرد: خانواده‌ها در تحمل فشارهای کاری و حفظ سلامت جسمی، روانی و اجتماعی پرستاران نقش مهمی دارند. درک شرایط کاری و همراهی اعضای خانواده می‌تواند به ایجاد تعادل میان مسئولیت‌های خانوادگی و حرفهای و حفظ انگیزه کارکنان کمک کند.
قدردانی از مدیریت و تأکید بر تداوم خدمت‌رسانی
مدیر خدمات پرستاری و مامایی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز در بخش پایانی سخنان خود گفت: مدیریت مجموعه در شرایط خاص کشور و منطقه، در کنار تلاش کارکنان، نقش مهمی در حفظ روحیه مسئولانه و جهادی نیروها و استمرار خدمت‌رسانی داشته است.
چنگیزی با اشاره به توانمندی‌های موجود در مجموعه اظهار کرد: بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز از نیروهای توانمند، انسجام سازمانی و روحیه مسئولیت‌پذیری برخوردار است و تلاش می‌شود آمادگی لازم برای ارائه خدمات در شرایط مختلف حفظ شود.
وی در پایان تأکید کرد: مجموعه پرستاری با انگیزه و مسئولیت‌پذیری در خط مقدم خدمت‌رسانی به بیماران حضور دارد و امیدواریم با اتکا به ظرفیت‌ها، توانمندی‌ها، دانش و تجربه همکاران، گام‌های مؤثرتری برای ارتقای خدمات پرستاری، افزایش رضایتمندی بیماران و پاسخ‌گویی مناسب به نیازهای درمانی برداشته شود.
مدیر خدمات پرستاری و مامایی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز ادامه داد: مرکز عملیات اضطراری یا EOC حوزه بهداشت و درمان با هدف هماهنگی میان بخش‌ها، مدیریت بحران، تسریع در تصمیم‌گیری و بهبود ارتباطات بین واحدهای مرتبط فعال شد. این مرکز در شرایطی که تصمیم‌گیری سریع و هماهنگی سازمان‌یافته ضرورت دارد، می‌تواند به مدیریت بهتر ظرفیت‌ها و منابع کمک کند.
وی از تهیه و سازماندهی فهرست پرستاران شاغل و بازنشسته داوطلب برای همکاری در شرایط بحرانی خبر داد و گفت: این فهرست با هدف فراهم کردن امکان فراخوان سریع نیروهای داوطلب در صورت نیاز تهیه شده است تا در شرایط اضطراری، ظرفیت انسانی قابل استفاده با سرعت بیشتری در اختیار مجموعه قرار گیرد.
چنگیزی با اشاره به ضرورت آمادگی برای حوادثی همچون حملات و بمباران‌ها و احتمال ورود هم‌زمان تعداد زیادی مصدوم به مراکز درمانی اظهار کرد: در چنین شرایطی، پذیرش و تریاژ مصدومان، ارائه خدمات پرستاری و درمانی و استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود اهمیت زیادی دارد. برنامه‌ریزی پیشین و هماهنگی میان بخش‌ها می‌تواند به سامان‌دهی بهتر خدمات و پاسخ‌گویی سریع‌تر به نیازهای درمانی کمک کند.
وی همچنین هماهنگی برای اعزام آمبولانس‌ها و تیم‌های درمانی در حوزه اورژانس پیش‌بیمارستانی به مناطق موردنیاز را از دیگر محورهای آمادگی برشمرد و افزود: هدف آن است که تیم‌های درمانی بتوانند در کوتاه‌ترین زمان ممکن به محل حادثه اعزام شوند و خدمات موردنیاز را در همان محل ارائه دهند.
مدیر خدمات پرستاری و مامایی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز با تأکید بر ضرورت حفظ روحیه و انگیزه کارکنان در شرایط دشوار گفت: حفظ انگیزه پرستاران و تقویت همکاری میان نیروها از اولویت‌های مدیریت بحران است. آمادگی برای پذیرش مصدومان انبوه، استمرار خدمات درمانی، پاسخ‌گویی سریع و هماهنگ و افزایش تاب‌آوری مجموعه درمانی، از اهداف اصلی این اقدامات به شمار می‌رود.
خدمات درمانی نفت اهواز در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵
چنگیزی در ادامه، بخشی از آمار عملکرد بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ را تشریح کرد.
بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی مدیر خدمات پرستاری و مامایی این مجموعه، در این بازه زمانی ۵ هزار مورد دیالیز انجام شده و شمار مراجعان اورژانس و درمانگاه‌های سرپایی بیمارستان (OPD) به ۱۱۴ هزار و ۱۴۵ نفر رسیده است. همچنین حدود ۸ هزار مورد بستری در بخش‌های مختلف ثبت شده است.
بر اساس همین آمار، تعداد اعمال جراحی انجام‌شده در این مدت ۳ هزار و ۲۲۸ مورد بوده و یک‌هزار و ۱۲۵ مورد آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی نیز انجام شده است. ضریب اشغال تخت در شش‌ماهه نخست سال جاری ۶۲ درصد گزارش شده و تعداد عمل‌های قلب باز نیز به ۷۲ مورد رسیده است.
این ارقام صرفاً مربوط به شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ است و بخشی از حجم خدمات ارائه‌شده در حوزه‌های مختلف درمانی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز را در این دوره نشان می‌دهد.
هفته پرستار؛ از ایثار و فرهنگ تا دانش، خدمت و خانواده
مدیر خدمات پرستاری و مامایی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز با اشاره به نام‌گذاری روزهای هفته‌ی پرستار، این مناسبت را فرصتی برای توجه به ابعاد مختلف حرفه پرستاری دانست و گفت: هر یک از این روزها بر بخشی از هویت، مسئولیت و جایگاه این حرفه تأکید دارد و در نهایت، همه این موضوعات به ارائه مراقبت شایسته‌تر و حفظ کرامت انسان منتهی می‌شود.
چنگیزی با اشاره به جایگاه ایثار در پرستاری اظهار کرد: ایثار، فداکاری و ازخودگذشتگی از ویژگی‌هایی است که در عملکرد پرستاران، به‌ویژه در شرایط بحرانی، نمود پیدا می‌کند. در بحران‌های سال گذشته، پرستاران با وجود شرایط دشوار و مخاطرات موجود، برای حضور در محل کار و استمرار خدمت‌رسانی تلاش کردند و با عشق به خدمت در کنار بیماران ماندند.
وی فرهنگ پرستاری را بخشی مهم از هویت این حرفه دانست و افزود: شناخت تاریخ، ارزش‌ها و فرهنگ غنی پرستاری برای تقویت جایگاه آن ضروری است. از دوران همه‌گیری کرونا تا امروز، تلاش برای فرهنگ‌سازی و معرفی نقش واقعی پرستاران در نظام سلامت ادامه داشته و باید تقویت شود.
مدیر خدمات پرستاری و مامایی بهداشت و درمان صنعت نفت اهواز با اشاره به اهمیت مدیریت در پرستاری گفت: برنامه‌ریزی، هدایت نیروها، ارتقای کیفیت خدمات و حمایت از کارکنان از مسئولیت‌های مهم مدیریت پرستاری است. مدیریت مؤثر می‌تواند به هماهنگی بهتر نیروها، استفاده مناسب از ظرفیت‌های موجود و ایجاد شرایط مطلوب‌تر برای ارائه خدمات کمک کند.
در پایان چنگیزی ضمن تشکر فراوان از همکاران خود خاطرنشان کرد: شما سرمایه‌های ارزشمند این مجموعه هستید، صمیمانه از شما بزرگواران سپاسگزارم و از خداوند منان برایتان سلامتی، آرامش، عزت و توفیق روز افزون را آرزو دارم.